วันที่ 8 เม.ย.66 รศ.นพ.ธีระ วรธนารัตน์ อาจารย์คณะแพทยศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย โพสต์ผ่านเฟซบุ๊ก Thira Woratanarat ระบุข้อความว่า เมื่อวานทั่วโลกติดเพิ่ม 52,989 คน ตายเพิ่ม 214 คน รวมแล้วติดไป 684,684,310 คน เสียชีวิตรวม 6,836,799 คน
5 อันดับแรกที่ติดเชื้อสูงสุดคือ เกาหลีใต้ รัสเซีย ฝรั่งเศส ญี่ปุ่น และออสเตรเลีย
เมื่อวานนี้จำนวนติดเชื้อใหม่มีประเทศจากยุโรปและเอเชียครอง 6 ใน 10 อันดับแรก และ 16 ใน 20 อันดับแรกของโลก
จำนวนติดเชื้อใหม่ในแต่ละวันของทั่วโลกตอนนี้ มาจากทวีปเอเชียและยุโรป รวมกันคิดเป็นร้อยละ 80.53 ของทั้งโลก ในขณะที่จำนวนการเสียชีวิตคิดเป็นร้อยละ 64.48
...อัพเดตสถานการณ์สายพันธุ์ที่ระบาดในสหรัฐอเมริกา
ล่าสุดข้อมูลจาก US CDC ชี้ให้เห็นว่า Omicron สายพันธุ์ย่อย XBB.x นั้นครองการระบาด โดยครองสัดส่วน 97.7% (ภาพที่่ 1)
ทั้งนี้ XBB.1.5 มีสัดส่วนสูงสุดคือ 88.3%
อย่างไรก็ตาม ภาพรวมของความรุนแรงของโรค สะท้อนจากจำนวนป่วยนอนโรงพยาบาล และการเสียชีวิตนั้นไม่ได้เปลี่ยนแปลงไปจากสายพันธุ์ที่ระบาดมาก่อนหน้านี้
...อัพเดตความรู้โควิด-19 และ Long COVID
1. สมรรถนะของ Omicron XBB.1.16 ที่ระบาดมากในอินเดีย
Yamasoba D และคณะจากมหาวิทยาลัยโตเกียว ประเทศญี่ปุ่น เผยแพร่ผลการศึกษาทางห้องปฏิบัติการที่ประเมินสมรรถนะของไวรัสโควิด-19 Omicron XBB.1.16 ที่กำลังระบาดมากในอินเดีย และแพร่ไปแล้วกว่า 20 ประเทศทั่วโลก และเป็นที่จับตามองอย่างใกล้ชิดขององค์การอนามัยโลก
เผยแพร่ใน bioRxiv เมื่อ 6 เมษายน 2566
พบว่า XBB.1.16 นั้นมีสมรรถนะที่จะขยายการระบาด (Growth advantage) สูงกว่า XBB.1 และ XBB.1.5 โดยมีค่า effective reproductive number (Re) มากกว่า XBB.1 ราว 1.27 เท่า และมากกว่า XBB.1.5 ราว 1.17 เท่า
ในขณะที่สมรรถนะในการหลบหลีกภูมิคุ้มกันนั้น XBB.1.16 จะพอๆ กับ XBB.1 และ XBB.1.5
ดังนั้นจึงไม่ควรประมาท ป้องกันตัวอย่างสม่ำเสมอ และเฝ้าระวังการแพร่ระบาดของ XBB.1.16 ในประเทศไทยด้วย
2. Long COVID ในยุค Omicron มีโอกาสเกิดราว 10.4%
ผลการศึกษาโดย De Bruijn S และคณะจากเนเธอร์แลนด์ เผยแพร่ใน medRxiv เมื่อวันที่ 5 เมษายน 2566
ศึกษาในประชากรที่ติดเชื้อทั้งสมัยเดลต้าและ Omicron ระบาด จำนวนกว่า 10,000 คน เปรียบเทียบกับประชากรที่ไม่ได้ติดเชื้อ พบว่า สมัยสายพันธุ์เดลต้าระบาดนั้น อัตราการเกิดปัญหา Long COVID ณ 3 เดือนหลังติดเชื้อ สูงถึง 17.7% ในขณะที่หลังจากที่ Omicron ระบาดเป็นต้นมา อัตราการเกิดปัญหา Long COVID ลดลง แต่ยังคงสูงราว 10.4%
ถือเป็นหลักฐานที่ตอกย้ำให้เราเห็นสัจธรรมว่า การติดเชื้อแต่ละครั้ง นอกจากทำให้เสี่ยงป่วย และเสียชีวิตแล้ว ยังมีความเสี่ยงต่อ Long COVID อีกด้วย แม้จะเป็นสมัย Omicron ระบาด ความเสี่ยงนี้ก็ยังคงมีอยู่ ไม่เหมือนหวัดธรรมดาหรือไข้หวัดใหญ่ตามฤดูกาล
3. ยา Paxlovid ช่วยลดเสี่ยง Long COVID ได้ราว 25-30%
Patel R และคณะ เผยแพร่งานวิจัยอีกชิ้น ที่พิสูจน์ให้เห็นว่าการได้ยาต้านไวรัส Paxlovid จะช่วยลดความเสี่ยงที่จะเป็น Long COVID หลังจากที่ติดเชื้อโควิด-19 ได้ราว 25-30% (ภาพที่ 2)
เผยแพร่ใน medRxiv เมื่อ 6 เมษายนที่ผ่านมา โดยศึกษาในกลุ่มผู้ติดเชื้อที่มีอาการน้อยและไม่ต้องรับการรักษาตัวในโรงพยาบาล ตั้งแต่ธันวาคม 2564 ถึงเมษายน 2565 จำนวน 1,004 คน
4. ปัญหาการนอนหลับนั้นพบบ่อยใน Long COVID
Pena-Orbea C และคณะจากศูนย์โรคการนอนหลับ Cleveland Clinic ประเทศสหรัฐอเมริกา ได้เผยแพร่ผลการศึกษาในวารสารการแพทย์ระดับสากล Journal of General Internal Medicine เมื่อวันที่ 4 เมษายนที่ผ่านมา
ศึกษาในผู้ป่วยที่มีปัญหา Long COVID จำนวน 962 คน พบว่ามีถึง 41.3% ที่ประสบปัญหาในการนอนหลับระดับปานกลางถึงรุนแรง
ยิ่งหากมีประวัติติดเชื้อแล้วป่วยจนต้องนอนรักษาตัวในโรงพยาบาล หรือมีอาการอ่อนเพลีย/เหนื่อยล้าระดับปานกลางถึงมาก ก็จะยิ่งเสี่ยงที่จะประสบปัญหาการนอนหลับมากขึ้นราว 1.59-2 เท่า
งานวิจัยนี้ชี้ให้เห็นปัญหาเรื่องการนอนหลับที่พบบ่อยในผู้ที่เป็น Long COVID ซึ่งจะบั่นทอนต่อสมรรถนะในการใช้ชีวิตประจำวันและคุณภาพชีวิตของผู้ป่วยในระยะยาว
...สำหรับไทยเรา ควรใช้ชีวิตอย่างมีสติ ไม่ประมาท ป้องกันตัวสม่ำเสมอ
ปรับสภาพแวดล้อม ที่บ้าน ที่ทำงาน ที่กินดื่ม ที่เที่ยว ให้มีการระบายอากาศดีกว่าเดิม
การใส่หน้ากากอย่างถูกต้อง จะช่วยลดความเสี่ยงลงไปได้มาก
ไม่ติดเชื้อ หรือไม่ติดซ้ำ ย่อมดีที่สุด
อ้างอิง
1. Yamasoba D et al. Virological characteristics of the SARS-CoV-2 Omicron XBB.1.16 variant. bioRxiv. 6 April 2023.
2. De Bruijn S et al. Lower prevalence of Post-Covid-19 Condition following Omicron SARS-CoV-2 infection. medRxiv. 5 April 2023.
3. Patel R et al. Incidence of Symptoms Associated with Post-Acute Sequelae of SARS-CoV-2 infection in Non-Hospitalized Vaccinated Patients Receiving Nirmatrelvir-Ritonavir. medRxiv. 6 April 2023.
4. Pena-Orbea C et al. Sleep Disturbance Severity and Correlates in Post-acute Sequelae of COVID-19 (PASC). J GEN INTERN MED. 4 April 2023.
ขอบคุณ เฟซบุ๊ก Thira Woratanarat