เมื่อวันที่ 8 ก.ย.64 ศ.ดร.สันทัด ศิริอนันต์ไพบูลย์ กรรมการเลือกตั้ง ได้กล่าวในงานสัมมนาวิชาการนานาชาติ ผ่านระบบออนไลน์ Zoom Meeting ในหัวข้อ Democracy & Election :Key Ingredient for a successful Community"ว่า ข้าพเจ้ารู้สึกยินดีและเป็นเกียรติอย่างยิ่ง ทีได้ทำหน้าทีเป็นประธานในพิธีเปิดการสัมมนาวิชาการนานาชาติในหัวข้อ “ประชาธิปไตยและการเลือกตัั้ง : องค์ประกอบสำคัญของประชาคมที่ประสบความสำเร็จ” ซึ่งมีสำนักงานคณะกรรมการการเลือกตัง้ประจา จังหวัดศรีสะเกษและวิทยาลัยกฎหมายและการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษ ร่วมเป็นเจ้าภาพการจัดกิจกรรมครั้งนี้ ข้าพเจ้ารู้สึกซาบซึ้งต่อความร่วมมือ และการให้การสนับสนุนของเหล่าบรรดาผู้บรรยายพิเศษ ซึ่งข้าพเจ้าทราบและตระหนักเป็นอย่างดีว่าประสบการณ์ของแต่ละท่านนั้นล้วนมีบทบาทสำคัญต่อการส่งเสริมประชาธิปไตยและการเลือกตัั้งทั้งในประเทศของท่านและอีกหลายพื้นที่ทั่วโลก ข้าพเจ้าขอเริ่ม การพูดคุยในวันนี้ ด้วยการอันเชิญพระบรมราโชวาท พระบาทสมเด็จพระปรมินทรมหาภูมิพลอดุลยเดช “...ในบ้านเมืองนั้นมีทั้งคนดีและคนไม่ดี ไม่มีใครทำทุกคนให้เป็นคนดีได้ทั้งหมด การทำให้บ้านเมืองมีความปกติสุขเรียบร้อย จึงมิใช่อยู่ที่การทำให้ทุกคนเป็นคนดี หากอยู่ที่การรส่งเสริมให้คนดีได้ปกครองบ้านเมือง และควบคุมคนไม่ดีไม่ให้ก่อความเดือดร้อนวุ่นวายได้...” การปกครองถือเป็นผลผลิตของกระบวนการวิวัฒนาการของเผ่าพันธุ์มนุษย์ซึ่งทำให้พวกเราแตกต่างและเหนือกว่าสิ่งมีชีวิตอื่นใดบนโลกใบนี้ และอย่างที่เราทราบกันดีว่า ตราบเท่าที่จำนวนประชากรมนุษย์ยังคงน้อยอยู่ รูปแบบใดของการปกครองจึงแทบไม่ปรากฏ จะมีเพียงแต่การแบ่งงานกันทำระหว่างผู้ปกครองและผู้ใต้ปกครองภายในครอบครัว อย่างไรก็ตาม เมื่อจำนวนประชากรมนุษย์เพิ่มขึ้นเป็นจำนวนมหาศาลในตลอด ระยะเวลาทีผ่านมา จึงส่งผลอย่างหลีกเลี่ยงมิได้ต่อโครงสร้างทางการเมือง เศรษฐกิจ และสังคม รูปแบบของการปกครองต่างๆ ไม่ว่าจะเป็น สมบูรณาญาสิทธิราชย์ทุชนาธิปไตย อภิชนาธิปไตย คณาธิปไตย และประชาธิปไตย ล้วนถูก สร้างขึ้นเพื่อ จัดการกับความซับซ้อนเหล่านี้ แล้วเพราะเหตุใดถึงต้องเป็นระบอบประชาธิปไตย ? ประชาธิปไตย หรือ ศัพท์ภาษาอังกฤษ “Democracy” มีรากศัพท์เดิมจากภาษากรีก ดีมอคระเทีย”(Demokratia) ประกอบขึ้นจากคำ 2 คำ คือ “ดีมอส” (Demos) แปลว่า ประชาชน และ “คราทอส” (Krators) หมายถึง การปกครองหรือพละกำลัง ซึ่งถูกใช้เรียกระบบทางการเมืองทีถือกำเนิดขึ้นในช่วงประมาณ 500 ปีก่อนคริสตกาล ในบางนครรัฐกรีก ที่มีชื่อว่าเอเธนส์ อดีตประธานาธิบดีแห่งสหรัฐอเมริกา อับราฮัม ลินคอลน์ ได้นิยามการปกครองในระบอบประชาธิปไตย ไว้ว่า “ประชาธิปไตย คือ การปกครองของประชาชน โดยประชาชน และเพื่อประชาชน” อดีตนายกรัฐมนตรีแห่งสหราชอาณาจักร วินสตัน เชอร์ชิล ในรูปแบบการปกครองต่างๆ ที่ได้ถูกนำมาใช้ และที่จะนำมาใช้ในโลกซึ่งเต็มไปด้วยบาปเคราะห์และความเลวร้ายนั้น ไม่มีผู้ใดเสแสร้งว่าระบอบประชาธิปไตยนั้นสมบูรณ์แบบหรือรอบรู้ทัั้งหมด แต่จริงๆ แล้วประชาธิปไตยได้รับการกล่าวถึงว่าเป็นรูปแบบการปกครองที่เลวร้ายที่สุด แต่ยังดีกว่ารูปแบบอื่นๆ ที่เคยมีมา ท่านผู้บรรยายพิเศษทุกท่าน ข้าพเจ้าคิดว่าทุกระบบการเมืองมีเป้าหมายตังต้นด้วยความคิดว่าจะนำพาพวกเราไปสู่ดินแดนในอุดมคติที่ซึ่ง กอปรด้วยความสมบูรณ์แบบในเชิงอุดมการณ์โดยเฉพาะอย่างยิ่ง ในส่วนของตัวบทกฎหมาย การปกครองและเงื่อนไขทางสังคม ประชาธิปไตยก็เป็นอีกหนึ่งรูปแบบทียังคงใช้กัน อย่างแพร่หลายอยู่ในปัจจุบันอันเนื่องมาจากการสามารถปฏิบัติได้จริง และสาหรับตัวข้าพเจ้าแล้ว ประชาธิปไตยมิใช่เป็นเพียงแค่ระบอบการปกครอง แต่มันคือวิถีการดำเนินชีวิต ซึ่งทำหน้าที่เป็นกรอบทางสังคมของวิธีคิดและการแสดงออกของมนุษย์ที่จะส่งผลให้ประชาชนอาศัยอยู่ร่วมกันด้วยความสมัครสมานสามัคคีและสันติภายใต้ความแตกต่างหลากหลาย แต่ละบุคคลต่างมีแนวทางในการปฏิสัมพันธ์รวมถึงแนวทางที่ใช้แก้ปัญหาในชีวิตประจำวันผ่านการประนีประนอมและการตัดสินเรื่องใดๆ ที่ยึดหลักเหตุผล และที่สำคัญประชาชนยังเชื่อมั่นว่าความแตกต่างหลากหลายในสังคมจะไม่เป็นเหตุแห่งการแบ่งแยก ความไร้ระเบียบ หรือความขัดแย้งใดๆ และในขณะเดียวผู้คนต่างเคารพในความเป็นปัจเจกและมุ่งแสวงหาฉันทามติเพื่อ บรรลุค่านิยมหรือปทัสถานอันเต็มเปี่ยมด้วยศีลธรรม ในการจะสร้างประชาคมที่ประสบความสำเร็จ เพราะเหตุใดจึงต้องมีการเลือกตั้ง? การเลือกตั้งถือเป็นองค์ประกอบหลักสำคัญของการปกครองในระบอบประชาธิปไตย เนื่องจากในสังคม สมัยใหม่ซึ่งมีประชากรจำนวนมาก ทุกคนจึงไม่สามารถเข้าไปมีส่วนร่วมในกระบวนการตัดสินใจทางการเมืองได้โดยตรง ดังนั้นเพื่อให้เกิดความชอบธรรมและเสถียรภาพของประชาคมทางการเมือง ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตัง้จึงเลือกตัวแทนขึ้นมาทำหน้าที่ในการบริหารประเทศและให้มีระบบการติดตามตรวจสอบการปฏิบัติหน้าที่ของผู้ที่ได้รับการเลือกตั้ง นอกจากนี้ การเลือกตั้งยังมีส่วนสำคัญของการบรรลุความต้องการสูงสุดในการเป็นมนุษย์ด้วยการยืนยันถึง คุณค่าและศักดิ์ศรีความเป็นมนุษย์ของพลเมืองทุกคน และทีสำคัญ การเลือกตั้งเป็นการให้โอกาสแก่ประชาชนได้แสดงออกถึงความต้องการของตนเองในด้านต่างๆ เพื่อให้ได้รับการตอบสนองและสร้างความรู้สึกของความเป็นเจ้าของ และถือเป็นวิธีการที่เคารพตนเองและผู้อื่นด้วย และเราจะสามารถสร้างประชาคมที่ประสบความสำเร็จได้อย่างไร? ประชาคมที่ประสบความสำเร็จคือภาพสะท้อนของธรรมาภิบาล และในขณะเดียวกัน ธรรมาภิบาลถือเป็นองค์ประกอบที่สำคัญของประชาธิปไตยที่ทรงคุณค่า ตามคำจำกัดความของคณะกรรมาธิการทางเศรษฐกิจ และสังคมเพื่อ เอเชียและแปซิฟิกแห่งองค์การสหประชาชาติได้ให้คุณลักษณะของธรรมาภิบาลไว้8 ประการ 1. การมีส่วนร่วม 2. หลักนิติธรรม 3. ความโปร่งใส 4. การตอบสนอง 5. การมุ่งเน้นฉันทามติ 6. ความเสมอภาคและครอบคลุมทั่วถึง 7. ความมีประสิทธิภาพและประสิทธิผล 8. ภาระรับผิดชอบ ท่านแขกผู้มีเกียรติพวกเราทราบและตระหนักอยู่เสมอมาว่า ประชาธิปไตยมิได้มีแบบพิมพ์เขียวเดียวที่ใช้ได้กับ ทุกแห่งทั่วโลกแต่ละชาติแต่ละประเทศ ล้วนมีรูป แบบประชาธิปไตยเป็นของตนเองซึ่งมีความเหมาะสมกับสภาพการณ์และบริบทต่างๆ ของตน ประเทศไทยก็เช่นเดียวกันที่มีการปกครองในระบอบประชาธิปไตยในแบบรัฐสภา โดยมีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข ในขณะที่การรมีส่วนร่วมของภาคประชาชนได้รับการส่งเสริมและสนับสนุนนับเป็นการเดินทางที่ยาวไกลสำหรับประชาธิปไตยของประเทศไทย ที่กว่าจะมาถึงสถานะปัจจุบันที่การมีส่วนร่วมของภาคประชาสังคมก้าวขึ้นมามีความสำคัญ ความเข้มแข็งของชาติที่เป็นประชาธิปไตยจึงไม่ได้ขึ้นอยู่กับแค่เพียงรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้งตามครรลองประชาธิปไตยเท่านั้น แต่ยังหมายรวมถึงคุณภาพและบทบาทการมีส่วนร่วมในเชิงสร้างสรรค์ของผู้มีสิทธิเลือกตั้งในระดับ ที่สามารถตระหนักถึงสิทธิและความรับผิดชอบต่อสงัคม และเข้าไปมีส่วนร่วมในทุกกระบวนการทางการเมืองได้อย่างกระตือรือร้น คณะกรรมการการเลือกตั้งมีวิสัยทัศน์แห่งการเป็นองค์กรอิสระซึ่ง ทำหน้าที่ควบคุมและจัดให้มีการเลือกตั้งในทุกระดับรวมถึงการออกเสียงประชามติให้ดำเนินไปด้วยความสุจริต โปร่งใสและเที่ยงธรรม โดยให้ความสำคัญกับการมีส่วนร่วมของประชาชนและการให้การศึกษาที่เกี่ยวกับการเลือกตั้งอย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการปฏิรูป ทางการเมืองที่มีประสิทธิภาพและเป็นที่ยอมรับจากสาธารณะมากยิ่ง ขึ้น ที่สำคัญ คณะกรรมการการเลือกตั้งยังมีหน้าที่เผยแพร่ความรู้เกี่ยวกับการเลือกตั้ง พร้อมกับพัฒนาระบบพรรคการเมืองให้มีความเข้มแข็งเป็นสถาบันทางการเมืองที่จะทำหน้าที่ให้การศึกษาภาคพลเมืองแก่ประชาชนต่อไป และในขณะเดียวกันคณะกรรมการการเลือกตั้งยังต้องทำการศึกษาและวิจัยเพื่อ ให้เกิดการปรับปรุงและพัฒนาการปกครองในระบอบประชาธิปไตยอัน มีพระมหากษัตริย์ทรงเป็นประมุข และกระตุ้นประชาชนให้ออกไปใช้สิทธิเลือกตั้งอย่างเสรีปราศจากอิทธิพลการแทรกแซงใดๆ คณะกรรมการการเลือกตั้งมีหน้าที่รับผิดชอบการสืบสวนและไต่สวนในปัญหาและข้อโต้แย้งที่เกิดขึ้นในการเลือกตั้ง ในปัจจุบัน นี้อาจกล่าวได้ว่ารูปแบบของการกระทำความผิดกฎหมายเลือกตั้งมีความช่ำ ชองและซับซ้อนมากยิ่งขึ้น ดังนั้น กระบวนสืบสวนและไต่สวนจึงจะต้องกระทำด้วยความระมัดระวังสูงสุดเพื่อ ให้ได้ข้อเท็จจริงไปประกอบการรับรองผล การเลือกตั้ง ขอให้ทุกท่านได้โปรดเข้าใจว่า คณะกรรมการการเลือกตัง้มิได้ถูกก่อตั้งขึ้นเพื่อ ให้สร้างปาฏิหาริย์ใดๆ ให้เกิดขึ้นในสังคม แต่เป็นเพียงองค์กรหนึ่ง ซึ่ง ได้รับมอบหมายให้ทำการจดั การเลือกตั้งให้สุจริตและเที่ยงธรรมและภารกิจนี้จะประสบผลสำเร็จไม่ได้เลยหากขาดซึ่งการสนับสนุนและการมีส่วนร่วมของประชาชน รวมถึงบทบาทของสื่อในเชิงสร้างสรรค์นักการเมืองและพรรคการเมืองจะต้องปรับปรุงคุณภาพของตนเองพร้อมกัน ทั้งนี้ คณะกรรมการการเลือกตั้ง ประชาชน ข้าราชการ สื่อ พรรคการเมือง และองค์การเอกชน จะต้องร่วมมือกัน เพื่อให้มีการเลือกตั้งที่ สุจริต โปร่งใส และเที่ยงธรรม โดยศักยภาพต่างๆ ในเชิงสถาบันจะต้องได้รับการส่งเสริมเพื่อ สนับสนุนกระบวนการเลือกตั้ง การจัด ตั้งพรรคการเมือง การเสริมสร้างความรู้ให้แก่ประชาชนเกี่ยวกับกระบวนการทางการเมืองและการเลือกตั้งและหากปราศจากสิ่ง เหล่านี้แล้ว ความพยายามที่ผ่านมาทั้งหมดก็ย่อมไร้ประโยชน์ สร้างความยุติธรรมในการแข่งขัน โดยกำหนดให้มีแนวจริยธรรมสำหรับการหาเสียงเลือกตั้ง และยึดมั่น ในกฎหมายเลือกตั้ง นอกจากนี้ประชาชนผู้มีสิทธิเลือกตั้งจะต้องเปลี่ยนแปลงค่านิยมและวัฒนธรรมการลงคะแนนเสียงเลือกตั้งของตนเอง โดยสามารถแยกแยะระหว่างนักการเมืองที่มีความซื่อสัตย์ กับที่ทีทุจริต เพื่อส่งเสริมให้คนดีได้ปกครองบ้านเมือง ซึ่งทั้งหมดที่กล่าวมานี้ จะสามารถลุล่วงได้ก็ด้วยการมีการเลือกตั้งที่สุจริต โปร่งใส และเที่ยงธรรม ท่านสุภาพสตรีและสุภาพบุรุษข้าพเจ้า ในนามของคณะกรรมการการเลือกตั้ง และเจ้าภาพร่วมในการจดั การสัมมนาวิชาการนานาชาติครั้งนี้ต้องขอขอบพระคุณผู้บรรยายพิเศษทุกท่านอีกครั้ง กับการอุทิศตนเพื่อ สรรสร้างประชาธิปไตยให้มีความยั่งยืน และโดยเฉพาะอย่างยิ่ง การสนับสนุนกิจกรรมในวันนี้ข้าพเจ้าขอขอบพระคุณวิทยาลยักฎหมายและการเมืองการปกครอง มหาวิทยาลัยราชภัฏศรีสะเกษที่อนุเคราะห์ความร่วมมือจัดการสัมมนาครั้งนี้จนประสบความสำเร็จด้วยดีหากขาดแล้วซึง่ ความช่วยเหลือจากทุกๆ ท่าน กิจกรรมครั้งนี้ก็ไม่สามารถเกิดขึ้น ได้ข้าพเจ้าหวงัเป็นอย่างยิ่ง ว่า ความสัมพันธ์อันดีระหว่างท่าน และหน่วยงานของท่าน กับ คณะกรรมการการเลือกตั้งจะได้รับการเสริมสร้างให้เข้มแข็งเติบโตยิ่งขึ้นในภายภาคหน้า ท้ายที่สุดนี้ กับสภาวการณ์ที่ไม่ปกติข้าพเจ้าขออวยพรให้ทุกท่านมีสุขภาพอนามัยที่แข็งแรงและปลอดภัย ไปจนกว่าสถานการณ์การแพร่ระบาดของโรคติดเชื้อไวรัสโคโรนา 2019 จะคลี่คลายกลับสู่สภาวะปกติ”