“งานพุทธศิลป์ ในครัวตาน” ชุมชนวัดปงสนุกเหนือ สืบสานงานศิลป์เหนือ

ลานบ้านกลางเมือง : “พุทธศิลป์” เป็นงานศิลปะที่สร้างขึ้นทั้งในรูปแบบของงานจิตรกรรม ประติมากรรมและสถาปัตยกรรมเพื่อถวายเป็นพุทธบูชา และโน้มน้าวจิตใจของพุทธศาสนิกชนให้เกิดความเลื่อมใสศรัทธา ประพฤติตนอยู่ในศีลและหลักธรรมของพระพุทธศาสนา นอกจากมีการสร้างสรรค์งานพุทธศิลป์ไว้ในพุทธสถาน เช่น โบสถ์ วิหาร ตู้พระไตรปิฎก ภายในวัดแล้ว ยังมีการสอดแทรกงานพุทธศิลป์ไว้ในเครื่องประกอบพิธีศพด้วย ซึ่งในภาคเหนือชมได้ที่พิพิธภัณฑ์วัดปงสนุกด้านเหนือ ตำบลเวียงเหนือ อำเภอเมืองลำปาง จังหวัดลำปาง และเมื่อเร็วๆ นี้ คณะลูกศิษย์และชาวชุมชนคุณธรรมน้อมนำหลักปรัชญาของเศรษฐกิจพอเพียงวัดปงสนุกด้านเหนือร่วมกันจัดนิทรรศการ “งานพุทธศิลป์ ในครัวตาน” ในงานพระราชทานเพลิงศพพระครูโสภิตขันตยาภรณ์ อดีตเจ้าอาวาสวัดปงสนุกด้านเหนือ จัดขึ้นระหว่างวันที่ 13 มกราคม – 13 กุมภาพันธ์ 2564 ณ วัดปงสนุกด้านเหนือ ดร.อนุกูล ศิริพันธุ์ ผู้เชี่ยวชาญด้านงานพุทธศิลป์ของชุมชนคุณธรรมฯ วัดปงสนุกด้านเหนือ เล่าว่า วัดปงสนุกด้านเหนือเป็นศูนย์อนุรักษ์งานพุทธศิลป์ เนื่องจากพระครูโสภิตขันตยาภรณ์ หรือหลวงพ่อก๋าใจ ขันติธมโม อดีตเจ้าอาวาสวัดแห่งนี้มีปณิธานอนุรักษ์งานพุทธศิลป์ของภาคเหนือทั้งโบราณสถานของวัด เช่น วิหารพระเจ้าพันองค์ และโบราณวัตถุ เช่น ธรรมาสน์ หีบพระธรรม แผงพระพิมพ์ พระพุทธรูปไม้ โดยจัดทำเป็นพิพิธภัณฑ์วัดปงสนุกด้านเหนือให้ผู้ที่สนใจได้มาศึกษาเรียนรู้ ทำให้วัดได้รับรางวัลมากมายและเป็นตัวอย่างการอนุรักษ์มรดกด้านศิลปกรรมทางพระพุทธศาสนาและสร้างเครือข่ายด้านการอนุรักษ์จนถึงปัจจุบัน ดังนั้น เมื่อจะมีพิธีพระราชทานเพลิงศพพระครูโสภิตขันตยาภรณ์ในเดือนเมษายนนี้ หลังจากท่านมรณภาพไปเมื่อ 2 ปีก่อน คณะลูกศิษย์และชาวชุมชนวัดปงสนุกด้านเหนือได้พร้อมใจกันจัดทำเครื่องประกอบพิธีในงานพระราชทานเพลิงศพพระครูโสภิตขันตยาภรณ์ อย่างงดงามวิจิตรบรรจง เช่น ปราสาทรูปสิงห์และปราสาทรูปนกหัสดิลิงค์ ไม้ปะกับธรรม ตาลปัตร ผ้าห่อคัมภีร์ การเขียนอักษรธรรมลงบนปั๊บสา แผงพระพิมพ์ เพื่อรำลึกถึงคุณูปการของท่านและอนุรักษ์งานพุทธศิลป์ของภาคเหนือไว้ โดยนำมาจัดแสดงในรูปแบบของนิทรรศการ “งานพุทธศิลป์ ในครัวตาน” เป็นเวลา 1 เดือน ดร.อนุกูล อธิบายถึงเบื้องหลังงานพุทธศิลป์เครื่องประกอบพิธีในงานพระราชทานเพลิงศพพระครูโสภิตขันตยาภรณ์ อย่างภาคภูมิใจ เพราะเกิดขึ้นจากความร่วมมือร่วมใจกันหลายฝ่าย อย่างเช่นงานศิลปะบนตาลปัตรออกแบบโดยอาจารย์และนักศึกษาวิชาจิตรกรรม คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ ผ้าห่อคัมภีร์ใบลาน ออกแบบและจัดทำด้วยฝีมือกลุ่มแม่บ้านชุมชนคุณธรรมฯวัดปงสนุกด้านเหนือ การเขียนอักษรธรรมลงบนปั๊บสาเขียนโดยผู้เชี่ยวชาญทั้งพระสงฆ์และฆราวาสจากหลายจังหวัด การประดับตกแต่งลวดลายลงบนแผ่นไม้ประกับธรรมเป็นฝีมือศิลปินอิสระและนักศึกษาด้านศิลปะจากสถาบันการศึกษาต่างๆ “งานพุทธศิลป์เหล่านี้จัดทำขึ้นโดยอนุรักษ์ศิลปะดั้งเดิมไว้ให้มากที่สุด มีการประยุกต์บ้างตามยุคสมัย ทุกคนทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องร่วมใจกันสืบสาน รักษาและต่อยอดงานพุทธศิลป์ของภาคเหนือ วัดปงสนุกด้านเหนือจะถวายแด่พระสงฆ์ที่มาร่วมงานพระราชทานเพลิงศพพระครูโสภิตขันตยาภรณ์ ไม่ได้เก็บไว้จัดนิทรรศการถาวรที่วัด แต่จะเก็บบันทึกเรื่องราวเป็นภาพนิ่งและวิดีทัศน์เพื่ออนุรักษ์งานพุทธศิลป์ของภาคเหนือไว้ให้คนรุ่นหลังได้ศึกษาต่อไป” ดร.อนุกูล บอกถึงแผนงานเมื่อนิทรรศการสิ้นสุดลง ด้าน นางลัษมา ธารีเกษ วัฒนธรรมจังหวัดลำปาง (สวจ.) กล่าวหลังจากชมนิทรรศการ “งานพุทธศิลป์ ในครัวตาน” ว่า วันที่ 5 - 7 กุมภาพันธ์ ที่ผ่านมา สวจ.ลำปางร่วมกับชุมชนคุณธรรมฯ วัดปงสนุกด้านเหนือ คณะวิทยาการจัดการ มหาวิทยาลัยราชภัฏลำปาง คณะวิจิตรศิลป์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่ และเครือข่ายอนุรักษ์งานพุทธศิลป์ ร่วมกันทำกิจกรรมอนุรักษ์งานพุทธศิลป์ภายในศาลาบาตร รอบองค์พระธาตุลำปางหลวง อ.เกาะคา จ.ลำปาง เพื่อจัดแสดงให้ผู้สนใจได้ชมและศึกษาต่อไปด้วย อีกทั้งส่งเสริมให้เยาวชนคนรุ่นใหม่เรียนรู้งานพุทธศิลป์อย่างต่อเนื่อง เพื่อให้เกิดการอนุรักษ์สืบสานประเพณีวัฒนธรรมและงานศิลปะของภาคเหนือให้คงอยู่อย่างยั่งยืน