หนึ่งเดียว “ประเพณีจุดไฟตูมกา” ออกพรรษายโสธร

ลานบ้านกลางเมือง/บูรพา โชติช่วง : งานประเพณีจุดไฟตูมกา จ.ยโสธร จัดขึ้นในช่วงวันออกพรรษาของทุกปี เป็นวัฒนธรรมดั้งเดิมของชาวชุมชนบ้านทุ่งแต้ ตำบลทุ่งแต้ อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร ซึ่งในอดีตนั้น ชาวบ้านไม่มีไฟฟ้าใช้ ชาวบ้านจึงใช้ผลตูมกาที่เป็นผลไม้ป่า มีรูปทรงกลมคล้ายผลส้มขนาดเท่ากำปั้นหรือโตกว่า มีก้านยาว และมีลักษณะพิเศษคือ เปลือกบางโปร่งแสง เมื่อขูดเอาผิวสีเขียวออกและคว้านเอาเนื้อและเมล็ดข้างในออกให้หมด ใช้มีดแกะเป็นลวดลายต่างๆ ตามต้องการแล้วนำเทียนสอดขึ้นจากรูที่เจาะไว้ส่วนล่างของผลตูมกาแล้วจุดไฟ แสงสว่างจากเปลวเทียนก็จะรอดออกมาเป็นลวดลายตามที่เจาะรูไว้ ซึ่งในคืนวันออกพรรษา ชาวบ้านจะจุดเทียนจากที่บ้านหิ้วก้านผลตูมกามาไปรวมกันที่วัด แม้จะมีลมพัดเทียนก็จะไม่ดับ เมื่อเทียนหมดก็เปลี่ยนเล่มใหม่ได้ เมื่อไปถึงวัดก็จะนำไฟตูมกาไปแขวนไว้ตามสถานที่ที่ทางวัดจัดเตรียมไว้ เช่น ซุ้มไม่ไผ่ หรือราวไม้สำหรับแขวนก้านตูมกา ก่อนที่ชาวบ้านจะพากันกล่าวคำบูชาพระรัตนตรัยและสวดมนต์ไหว้พระบนศาลาการเปรียญ ประเพณีจุดไฟตูมกา ออกพรรษา ของชาวบ้านทุ่งแต้ มาแต่ช้านานกว่า 200 ปี พร้อมกับการก่อตั้งหมู่บ้าน แต่เมื่อช่วง 50 ปีที่ผ่านมา ประเพณีดังกล่าวได้เลือนหายไป เนื่องจากมีความเจริญและไฟฟ้าเข้ามาในชุมชน ภายหลังพระครูปริยัติ พลากร เจ้าอาวาสวัดบูรพาราม กลับมาอยู่วัดบ้านเกิด จึงพาญาติโยมมาฟื้นฟูมาตั้งแต่ปี 2548 ที่มาข้อมูล องค์การส่วนบริหารจังหวัดยโสธร การแสดงรำตูมกา ออกพรรษา ลานสนามหน้าที่ว่าการอำเภอเมืองยโสธร ตำบลในเมือง อำเภอเมืองยโสธร จังหวัดยโสธร 30 ก.ย. 63