เปิด‘คลองสียัด’เส้นทางท่องเที่ยวแห่งใหม่
พื้นที่อ่างเก็บน้ำคลองสียัดตั้งอยู่ในเขตบริเวณท้องที่ ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา อ่างเก็บน้ำแห่งนี้จะสามารถเอื้ออำนวยปริมาณน้ำให้แก่กิจกรรมประเภทต่าง ๆ ในพื้นที่ลุ่มน้ำคลองท่าลาด และลุ่มน้ำบางปะกงตอนล่าง โดยมีลำน้ำสาขาที่สำคัญ 2 สาย คือ คลองสียัดและคลองระบม ไหลมารวมตัวกันเป็นคลองท่าลาด แล้วไหลลงสู่แม่น้ำบางปะกงบริเวณ ต. ปากน้ำระบม อ.บางคล้า จ.ฉะเชิงเทรา คลองท่าลาดมีความยาวประมาณ 33 กิโลเมตร สภาพพื้นที่ในส่วนที่อยู่เหนือฝายท่าลาด บางส่วนเป็นที่ราบ บางส่วนเป็นลูกคลื่นลอนลาดจนถึงสภาพภูเขา ความลาดของพื้นที่จะเพิ่มตามระดับพื้นดินที่สูงขึ้น มีระดับสูงจากน้ำทะเลปานกลาง 5 – 8 เมตร จากสภาพ ดังกล่าวทำให้ตัวลำน้ำคลองสียัดมีลักษณะลึกชัน น้ำที่ไหลในคลองมีปริมาณมาก ไหลเชี่ยวในฤดูฝน
ผศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล รองอธิการบดีฝ่ายบริหารและความยั่งยืน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) เปิดเผยว่า ได้ร่วมกับชุมชนในการผลักดันให้คลองสียัดกลายมาเป็นเส้นทางท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ด้วยการจัดกิจกรรมพายเรือคายัคแนวผจญภัยบนเส้นธรรมชาติคล้ายล่องแก่ง ระยะทาง 12 กิโลเมตร ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวจะช่วยส่งเสริมให้เกิดการรักษาแม่น้ำและอนุรักษ์ธรรมชาติ ในเรื่องของคลองสียัด แม้จะเป็นคลองๆ หนึ่ง แต่ด้วยเป็นคลองที่เป็นต้นน้ำของคลองท่าลาด และแม่น้ำบางประกงซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญของประเทศไทย
“คนไทยเมื่อก่อนเวลาพูดถึงเรื่องแม่น้ำก็จะพบว่าเราตั้งบ้านเรือนตั้งชุมชนตั้งวัดริมแม่น้ำและใช้เป็นเส้นทางสัญจร นั่นคือชีวิตของเรา แต่พอมาเรามีความเจริญมากขึ้น มีถนนหนทาง เราก็ละทิ้งแม่น้ำลำคลอง เปลี่ยนจากหน้าบ้านกลายเป็นหลังบ้าน ฉะนั้นการที่เรามาใช้คลองสียัดเป็นเส้นทางพายเรือ คือการพลิกฟื้นให้คนหันกลับมาสนใจแม่น้ำลำคลองอีกครั้งหนึ่ง เพราะมันเป็นชีวิตของคนไทย ดังนั้นการพายเรือท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์จะเป็นกลยุทธ์หนึ่งที่ช่วยปลุกเส้นทางน้ำให้ฟื้นคืนชีพอีกครั้ง และส่งเสริมให้เกิดการรักษาแม่น้ำรวมทั้งอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านอื่นๆ เพราะเมื่อผู้คนได้เข้ามาพายเรือแล้วสัมผัสและซึมซับกับธรรมชาติ ก็จะไม่ได้มองคลองเป็นเพียงท่อระบายน้ำหลังบ้านอีกต่อไป” ผศ.ดร.ปริญญา กล่าว
เชื่อว่าใครที่เคยได้ไปพายเรือจะมีประสบการณ์ตรงกัน คือ จะไม่ทิ้งขยะ จะไม่ปล่อยน้ำเสียลงคลอง และจะทนไม่ได้ที่ต้องเห็นใครทิ้งขยะลงคลอง ว่าง่ายๆ คือเราใช้กลยุทธ์ของการพายเรือเป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ในอดีตคนจะรู้จักคลองสียัดว่าเป็นคลองที่ทำให้เกิดการทำลายป่าไม้ เป็นเส้นทางล่องซุง แต่ปัจจุบันบทบาทคลองสียัดได้เปลี่ยนไปเป็นคลองเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติแล้ว ขณะนี้ทางมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีเรือคายัค 20 ลำ พร้อมจัดตั้งเป็นชมรมคายัคที่จะไม่ใช่จุดประสงค์เพื่อการพายเรือท่องเที่ยวอย่างเดียว แต่เป็นการพายเรือเพื่ออนุรักษ์แม่น้ำลำคลอง และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชน
ด้านนายประเสริฐ พรมภิบาล ผู้ใหญ่บ้านท่ากลอย หมู่ 4 ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา กล่าวว่า ส่วนตัวเคยมีแนวคิดตั้งแต่เมื่อ 2 ปีก่อนว่าอยากทำเป็นเส้นทางท่องเที่ยว เพราะมีธรรมชาติแม่น้ำลำคลองที่พร้อม แต่หลังจากปรึกษากับองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ท่าตะเกียบ ได้แนะนำให้ไปศึกษาดูงานจากที่ที่ประสบความสำเร็จก่อน จึงยังไม่ได้ลงมือทำเต็มที่
จากการช่วยกันผลักดันนี้เอง กำลังทำให้เส้นทางแห่งนี้กลายเป็นที่พูดถึงในพื้นที่ และมีกระแสตอบรับที่ดีมากจากหลายหมู่บ้าน เนื่องจากมองว่าแหล่งท่องเที่ยวจะช่วยให้ชาวบ้านมีแหล่งรายได้มากขึ้น เศรษฐกิจคึกคัก สามารถนำพืชผลทางการเกษตรออกมาขายได้มากขึ้น อย่างไรก็ตามขณะนี้ที่ประชุมผู้ใหญ่บ้านกำลังมีการเตรียมความพร้อมในการจัดกระบวนการท่องเที่ยวดังกล่าวในรูปแบบวิสาหกิจชุมชน การท่องเที่ยวท่าตะเกียบ
ทีมข่าวภูมิภาค
พื้นที่อ่างเก็บน้ำคลองสียัดตั้งอยู่ในเขตบริเวณท้องที่ ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา อ่างเก็บน้ำแห่งนี้จะสามารถเอื้ออำนวยปริมาณน้ำให้แก่กิจกรรมประเภทต่าง ๆ ในพื้นที่ลุ่มน้ำคลองท่าลาด และลุ่มน้ำบางปะกงตอนล่าง โดยมีลำน้ำสาขาที่สำคัญ 2 สาย คือ คลองสียัดและคลองระบม ไหลมารวมตัวกันเป็นคลองท่าลาด แล้วไหลลงสู่แม่น้ำบางปะกงบริเวณ ต. ปากน้ำระบม อ.บางคล้า จ.ฉะเชิงเทรา คลองท่าลาดมีความยาวประมาณ 33 กิโลเมตร สภาพพื้นที่ในส่วนที่อยู่เหนือฝายท่าลาด บางส่วนเป็นที่ราบ บางส่วนเป็นลูกคลื่นลอนลาดจนถึงสภาพภูเขา ความลาดของพื้นที่จะเพิ่มตามระดับพื้นดินที่สูงขึ้น มีระดับสูงจากน้ำทะเลปานกลาง 5 – 8 เมตร จากสภาพ ดังกล่าวทำให้ตัวลำน้ำคลองสียัดมีลักษณะลึกชัน น้ำที่ไหลในคลองมีปริมาณมาก ไหลเชี่ยวในฤดูฝน
ผศ.ดร.ปริญญา เทวานฤมิตรกุล รองอธิการบดีฝ่ายบริหารและความยั่งยืน มหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ (มธ.) เปิดเผยว่า ได้ร่วมกับชุมชนในการผลักดันให้คลองสียัดกลายมาเป็นเส้นทางท่องเที่ยวเชิงนิเวศ ด้วยการจัดกิจกรรมพายเรือคายัคแนวผจญภัยบนเส้นธรรมชาติคล้ายล่องแก่ง ระยะทาง 12 กิโลเมตร ซึ่งกิจกรรมดังกล่าวจะช่วยส่งเสริมให้เกิดการรักษาแม่น้ำและอนุรักษ์ธรรมชาติ ในเรื่องของคลองสียัด แม้จะเป็นคลองๆ หนึ่ง แต่ด้วยเป็นคลองที่เป็นต้นน้ำของคลองท่าลาด และแม่น้ำบางประกงซึ่งเป็นแม่น้ำสายสำคัญของประเทศไทย
“คนไทยเมื่อก่อนเวลาพูดถึงเรื่องแม่น้ำก็จะพบว่าเราตั้งบ้านเรือนตั้งชุมชนตั้งวัดริมแม่น้ำและใช้เป็นเส้นทางสัญจร นั่นคือชีวิตของเรา แต่พอมาเรามีความเจริญมากขึ้น มีถนนหนทาง เราก็ละทิ้งแม่น้ำลำคลอง เปลี่ยนจากหน้าบ้านกลายเป็นหลังบ้าน ฉะนั้นการที่เรามาใช้คลองสียัดเป็นเส้นทางพายเรือ คือการพลิกฟื้นให้คนหันกลับมาสนใจแม่น้ำลำคลองอีกครั้งหนึ่ง เพราะมันเป็นชีวิตของคนไทย ดังนั้นการพายเรือท่องเที่ยวเชิงอนุรักษ์จะเป็นกลยุทธ์หนึ่งที่ช่วยปลุกเส้นทางน้ำให้ฟื้นคืนชีพอีกครั้ง และส่งเสริมให้เกิดการรักษาแม่น้ำรวมทั้งอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมด้านอื่นๆ เพราะเมื่อผู้คนได้เข้ามาพายเรือแล้วสัมผัสและซึมซับกับธรรมชาติ ก็จะไม่ได้มองคลองเป็นเพียงท่อระบายน้ำหลังบ้านอีกต่อไป” ผศ.ดร.ปริญญา กล่าว
เชื่อว่าใครที่เคยได้ไปพายเรือจะมีประสบการณ์ตรงกัน คือ จะไม่ทิ้งขยะ จะไม่ปล่อยน้ำเสียลงคลอง และจะทนไม่ได้ที่ต้องเห็นใครทิ้งขยะลงคลอง ว่าง่ายๆ คือเราใช้กลยุทธ์ของการพายเรือเป็นเครื่องมือที่ทำให้เกิดการเปลี่ยนแปลง ในอดีตคนจะรู้จักคลองสียัดว่าเป็นคลองที่ทำให้เกิดการทำลายป่าไม้ เป็นเส้นทางล่องซุง แต่ปัจจุบันบทบาทคลองสียัดได้เปลี่ยนไปเป็นคลองเพื่อการอนุรักษ์ธรรมชาติแล้ว ขณะนี้ทางมหาวิทยาลัยธรรมศาสตร์ มีเรือคายัค 20 ลำ พร้อมจัดตั้งเป็นชมรมคายัคที่จะไม่ใช่จุดประสงค์เพื่อการพายเรือท่องเที่ยวอย่างเดียว แต่เป็นการพายเรือเพื่ออนุรักษ์แม่น้ำลำคลอง และส่งเสริมการท่องเที่ยวเชิงนิเวศของชุมชน
ด้านนายประเสริฐ พรมภิบาล ผู้ใหญ่บ้านท่ากลอย หมู่ 4 ต.ท่าตะเกียบ อ.ท่าตะเกียบ จ.ฉะเชิงเทรา กล่าวว่า ส่วนตัวเคยมีแนวคิดตั้งแต่เมื่อ 2 ปีก่อนว่าอยากทำเป็นเส้นทางท่องเที่ยว เพราะมีธรรมชาติแม่น้ำลำคลองที่พร้อม แต่หลังจากปรึกษากับองค์การบริหารส่วนตำบล (อบต.) ท่าตะเกียบ ได้แนะนำให้ไปศึกษาดูงานจากที่ที่ประสบความสำเร็จก่อน จึงยังไม่ได้ลงมือทำเต็มที่
จากการช่วยกันผลักดันนี้เอง กำลังทำให้เส้นทางแห่งนี้กลายเป็นที่พูดถึงในพื้นที่ และมีกระแสตอบรับที่ดีมากจากหลายหมู่บ้าน เนื่องจากมองว่าแหล่งท่องเที่ยวจะช่วยให้ชาวบ้านมีแหล่งรายได้มากขึ้น เศรษฐกิจคึกคัก สามารถนำพืชผลทางการเกษตรออกมาขายได้มากขึ้น อย่างไรก็ตามขณะนี้ที่ประชุมผู้ใหญ่บ้านกำลังมีการเตรียมความพร้อมในการจัดกระบวนการท่องเที่ยวดังกล่าวในรูปแบบวิสาหกิจชุมชน การท่องเที่ยวท่าตะเกียบ
ทีมข่าวภูมิภาค